In order to view this object you need Flash Player 9+ support!

Get Adobe Flash player
کودهاي الي
مواد آلي بصورت يک عامل چسپاننده،ذرات خاک را به هم پيوند داده ،.زمين را نرم و متخلخل کرده،براي رشد گياهان آماده ميسازد.در اينصورت ريشه گياهان پراکنشي بيشتر يافته ، قابليت نگهداري آب در زمين هاي شني فزوني گشته و حالت فيزيکي خاکهاي رسي اصلاح ميشوند.در نتيجه آب بيشتري در دسترس گياهان قرار ميگيرد.از ديگر ويژگي هاي مهم کود هاي آلي تأثير آن در اسيد ي کردن خاک است.اين مواد موجب کاهش PH و در نتيجه اسيدي شدن خاک ميشوند.عمل مزبور در جذب پاره اي از عناصر کم مصرف ، نظير اهن و روي که در حالت اسيدي بيشتر قابل جذب ميباشند مفيد است.

اثر مواد آلي در تأمين عناصر غذايي پر مصرف

فساد و يا تجزيه مواد آلي عمدتاً يک  واکنش اکسيداسيوني است.که در اثر ان مواد آلي تجزيه شده و تبديل به مواد معدني قابل جذب و استفاده گياه ميگردند.

مناسب ترين درجه حرارت براي فساد مواد آلي در حدود 30 درجه سانتيگراد است.در اين شرايط در صورت مساعد بودن PH  در حد نزديک به خنثي و مناسب بودن ميزان رطوبت، هر ساله مقدار قابل توجهي ازت از اين راه در دسترس زراعي قرار ميگيرد که اين مقدار علاوه بر عوامل فوق ، تابع مقدار موادآلي و همچنين  بافت خاک ميباشد.در اثر اکسيداسيون  وفساد مواد آلي  خاک، علاوه بر ازت، مقدار قابل توجهي از ساير عناصر گياه از جمله فسفر آزاد ميشود ودر اختيار گياه قرار ميگيرد.

در خاکهاي زراعي ايران به علت وفور کلسيم ، کودهاي فسفره محلول بسرعت تبديل به دي فسفات کلسيم  با حلاليت کمتر و نهايتاً تري فسفات کلسيم  نامحلول  ميگردند.در اين شرايط فسفات معدني حاصل از تجزيه مواد آلي که تدريجاً آزاد شده است در اختيار گياه قرار ميگيرد که از لحاظ تغذيه به گياه حائز اهميت است. با فساد ماده آلي ،فسفر ازاد شده در برابر گياه به صورت قابل استفاده در مي آيد.

اثر مواد مواد آلي در تأمين عناصر ريز مغذي ( کم مصرف )

مواد آلي اهميت زيادي در تغذيه عناصر ريز مغذي توسط گياهان  دارند.اين ترکيبات شامل مواد بيو شيميايي موجود در بدن موجودات زنده  و همچنين مواد قهوه اي و يا سياه رنگي هستند که اسيدهيوميک واسيد فلويک  ناميده ميشود که اين  اسيد ها ترکيبات پيچيده اي دارند که با اغلب کاتيونهاي خاک و همچنين بعضي از آنيون از جمله بر مي سازندکه موجب حلاليت بيشتر اين عماصر در نتيجه جذب بهتر عنصر و ريز مغذي هاي مانند مس ، روي ، منگنز،آهن توسط گياه مي گردد.

اثر مواد آلي و تغذيه بهتر گياه از عناصر ريز مغذي به قرار زير خلاصه ميشود

-عناصر ريز مغذي در HPهاي معمولي خاکهاي زراعي معمولا نامحلول و در نتيجه غير قابل استفاده ميباشند ،اسيدهاي هو ميک و نوکليک با اين کاتيونها کمپلکس هايي ايجاد مي کنند که در HPهاي معمولي خاک محلو ل در آب بوده و قابل استفاده گياهان ميباشد

-بعضي از فلزات سنگين در خاکهاي معدني اسيدي ، در حدي محلول مي شوند که ايجاد مسموميت مي کنند ،مواد آلي خاک قادر به جذب و در نتيجه غير فعال نمودن اين عناصرسمي مي گردند .

-بعضي از مواد آلي خاک مانند اسيد هوميک با ايجاد ترکيبات پيچيده تر عناصر ريز مغذي را جذب نموده و اين عناصر را به ريشه منتقل مي کنند .

-با جذب و نگهداري آهن و آلمينيو م در خاکها ياسيدي و کلسيم در خاکهاي آهکي ،مواد آلي موجب تغذيه بهتر فسفر مي گردد

-ايجاد کلاتهاي مختلف آلي توسط موجودات زنده ،علاوه بر بهبود تغذيه گياه در فرايند فرسايش خاک در مرحله فرسايش تا ايجاد و ساختمان مناسب فعال ميباشند .

-در بعضي از مناطق نظير جيرفت و جهرم زيادي بور براي درختان ميوه مسئله ساز ميباشد با افزودن مواد آلي و ايجاد کمپلکس مواد آلي اثرات سميت فلزات سنگين کاسته ميشود ،بطور کلي اثر مواد آلي خاک در رابطه با تغذيه عناصر ريز مغذي ازدو ديدگاه قابل بررسي ميباشد

1-مقدار کمي عناصر ريز مغذي حاصل از فساد مواد آلي خاک

2-اثر مواد آلي کلاته در حلاليت و تامين عناصر ريز مغذي خاک .

v    عناصر  ريز مغذيحاصل  ازفساد  مواد آلي در خاک  :

باقي مانده گياهي و کود حيواني، حاوي مقدار قابل توجهي عناصر ريز مغذي ميباشند که اين مواد ضمن فساد مواد آلي آزاد شده و در اختيار گياه قرار ميگيرند. موقعيت عناصر ريز مغذي در خاک تقريباً مشابه با عناصر اصلي است و اين عناصر در خاک در گروه هاي قابل  حل در آب ، قابل تبادل ، غير قابل تبادل ويا همراه با مواد مادري خاک و ترکيبات آلي قرار ميگيرند.

مقدار عناصر ريز مغذي حاصل از پنج تن کود حيواني ،به ترتيب 100 گرم بر ،80 گرم مس ، 1000 گرم منگنز، 480 گرم روي و100 گرم موليبدن گزارش شده است.اثر مواد آلي در آزاد سازي عناصر ريز مغذي متفاوت بوده و به شرح زير خلاصه ميشود.

 

آهن (Fe):

آهن قابل استفاده گياه در خاک نيز عمدتاً به صورت قابل تبادل و قابل حل است.عواملي مانند PHوشدت تهويه يا  درجه احيايي محيط خاک در حلاليت آهن موثرند.

خاکهاي آلي بيشتر از 50 % از آهن به صورت سولفيد آلي يافت ميشود و در خاک هاي معدني بيشتر  آهن به صورت اکسيد است.شرايط احيايي موجب افزايش Fe2+به Fe3+ودر نتيجه حلاليت و جذب بهتر آهن توسط گياه ميشود.

  منگنز(Mn):

مقدار منگنز آلي در خاک بين 10 تا 80 درصد از کل منگنز گزارش شده است که به صورت اکسيد هستند.که ميزان حلاليت اين دو عنصر در خاک همراه با کاهش PHو تهويه افزايش ميابد.

منگنز دو ظرفيتي(Mn3+):

 بيشتر از ظرفيت هاي بالاتر براي گياه قابل استفاده است.شخم زدن و خشک شدن کوتاه مدت خاک موجب افزايش ميزان منگنز قابل حل قابل تبادل وآلي ميگردد.با افزايش مواد آلي به خاک و افزايش شدت تصاعد گاز کربنيک ودر نتيجه تشديد خاصيت احيايي مقدار منگنز قابل استفاده افزايش مي يابد.

روي (Zn):

قسمت عمده روي موجود درخاک به صورت غير قابل استفاده براي گياهان است. روي قابل استفاده گياه در خاک شامل روي قابل حل ، روي قابل تبادل و بخصوص روي آلي ميباشد. با افزايش ميزان مواد آلي  در  خاک مقدار روي معدني از جمله روي ترکيب شده  با اکسيد هاي آهن و منگنز و همچنين کربنات روي کاهش يافته و همزمان ميزان روي قابل  تبادل  و قابل حل افزايش مي يابد.

مس (Cu):

 در حالي که بيشتر از مقدار مس موجود در خاک نيز به صورت غير قابل استفاده گياه است.افزايش PH  خاک نيز موجب تبديل بخشي از مس قابل تبادل به نوع قابل حل ميشود و معمولاً با افزايش عمق خاک ميزان مس کاهش ميابد.با افزايش مواد آلي به خاک بخشي از مس معدني غير قابل استفاده به قابل استفاده تبديل شده و همزمان مقدار مس قابل حل نيز افزايش مي يابد .در مجموع اثر مواد آلي در تغذيه مس بيشتر از ساير عناصر ريز مغذي است .

گوگرد(S):

اثرات مثبت گوگرد بر کاهش واکنش خاکهاي آهکي، افزايش حلاليت عناصر کم مصرف و همچنين پرمصرف به ويژه فسفر و نقش آن در اصلاح خاکهاي شور وقليا خاصيت  اصلاح کنندگي آبهاي نامناسب ثابت شده است .حرکت گوگرد در خاک عمدتاً به صورت توده اي بوده و جذب آن به وسيله گياهان به شکل آنيون سولفات (so4) تحقق ميابد.

اثر گوگرد در اصلاح PHخاک هاي آهکي بسيار مفيد بوده  وبا مصرف ساليانه يک الي دو کيلوگرم در پاي درختان ميوه بخصوص  مرکبات در جهرم و سيب در باغات عباس آباد  به همراه کود حيواني  و تأمين رطوبت کافي به مدت پنج سال PH  خاک  پاي درختان از  2/8 به 8/7 کاهش يافته و بدين ترتيب علاوه بر رفع نياز گوگردي ، حلاليت فسفر افزايش  و ميزان مصرف کودهاي فسفاتي کاهش داده شده است وعلائم کمبود آهن و کچلي درختان ( کمبود روي (برطرف شده است و ديگر نيازي به مصرف مواد کلاته  مانند سکوسترون ونيز سولفات روي نبوده است.

در منطقه آذربايجان شرقي ، نتايج تحقيقات نشان داده است  که گوگرد، ميزان  قابليت جذب فسفر در خاک را افزايش داده  و با مصرف فسفر همراه با گوگرد ميزان محصول پياز افرايش يافته است.



  فایل ضمیمه:
  karri+peat.jpg

  بازگشت به صفحه قبل